Progesteron hormonu, rahim duvarını döllenmiş yumurtanın tutunması için hazır hale getiren ve gebeliğin erken aşamalarını destekleyen önemli bir steroit hormonudur. Bu hormonun etkilerini hücresel düzeyde yöneten progesteron reseptörü (PGR) geninde, Neandertallerden modern insanlara geçmiş genetik varyantlar tespit edilmiştir. Özellikle V660L olarak adlandırılan bir mutasyon ve bir Alu elementi içeren bu Neandertal genetik mirası, günümüzde Avrupalı kökenli kadınların yaklaşık üçte birinde bulunur. Bu genetik değişiklikler, hem gebelik sürecini hem de doğurganlığı doğrudan etkileyerek, daha fazla çocuk sahibi olma eğilimiyle ilişkilendirilmiştir.
Bu Neandertal gen varyantlarının modern insanlarda nispeten yüksek sıklıkta bulunması, doğal seçilim yoluyla avantajlı etkiler sunduğunu göstermektedir. Araştırmalara göre, Neandertal PGR varyantına sahip kadınlar daha fazla progesteron reseptörü üretmektedir. Bunun sonucunda, progesteron hormonuna karşı artan bir duyarlılık gelişir ve gebeliğin ilk aşamalarında kanama riski azalır. Ayrıca, düşük yapma oranları düşerken, bu genetik mirasa sahip kadınların daha fazla çocuğa sahip olduğu gözlemlenmiştir. İngiltere Biobank veritabanından 452.264 Avrupalı kökenli kadın üzerinde yapılan bir araştırma, bu genin taşıyıcılarının daha fazla kardeşe sahip olduğunu, yani doğurganlığın aile bazında arttığını ortaya koymuştur.
Bu çalışma, Neandertallerden modern insanlara geçen genetik mirasın bazı durumlarda avantaj sağlayabileceğini gösteren önemli bir örnektir. Genel olarak, Neandertal kökenli genlerin insan fizyolojisi üzerindeki etkileri tartışmalı olsa da, bazıları adaptif avantajlar sunarak popülasyonda yüksek sıklıkta kalmaya devam etmiştir. Progesteron reseptör genindeki Neandertal varyantları, özellikle doğurganlık ve gebelik sağlığı açısından olumlu sonuçlar doğurduğundan, zaman içinde doğal seçilim yoluyla korunmuş olabilir. Bu durum, Neandertallerin sert çevre koşullarına adaptasyonu sırasında gelişmiş genetik özelliklerin, modern insanlarda da avantajlı olabileceğini düşündürmektedir.
Araştırmacılar, bu Neandertal genetik mirasının, gebelik sürecindeki hassas dönemlerde progesteron hormonunun etkisini artırarak düşük riskini azalttığını öne sürmektedir. Normalde düşük progesteron seviyeleri, gebeliğin erken döneminde kanamaya ve düşüğe yol açabilir. Ancak, Neandertal PGR varyantına sahip kadınların vücutları, progesteronu daha etkili kullanarak rahim içi ortamı daha stabil hale getirebilir. Bu da doğurganlık avantajı sağlayarak, nesiller boyunca aktarılmasına neden olmuş olabilir.
Neandertallerden modern insanlara geçen genetik materyalin, yalnızca fiziksel veya bağışıklıkla ilgili değil, aynı zamanda üreme sağlığıyla ilgili de önemli etkileri olduğu görülmektedir. Bu araştırma, eski insan türleriyle modern insanlar arasındaki genetik etkileşimlerin, günümüz insan sağlığı üzerinde halen belirgin etkiler yarattığını ortaya koymaktadır. Neandertal progesteron reseptörü varyantı, modern insanlardaki doğurganlık oranlarını artırarak, genetik çeşitliliğimizin ve evrimsel sürecimizin önemli bir parçası haline gelmiştir.
Özet:
Neandertallerden modern insanlara geçen progesteron reseptör geni (PGR) varyantları, günümüzde Avrupalı kadınların %30'unda bulunur ve doğurganlığı artırıcı etkilere sahiptir. Bu genetik miras, gebelik sürecinde progesteron hormonunun etkisini güçlendirerek, düşük ve kanama riskini azaltır. İngiltere Biobank verilerine göre, bu geni taşıyan kadınlar daha fazla kardeşe sahiptir ve daha yüksek doğurganlık oranlarına sahiptir. Neandertal genetik mirası, modern insanlarda avantaj sağladığı için nesiller boyunca korunmuştur. Bu çalışma, eski insan türlerinden geçen genlerin günümüz insan sağlığını nasıl etkileyebileceğini gösteren önemli bir örnektir.
🔬Konu hakkında çok daha ayrıntılı bilgiye aşağıdaki belgeselden ulaşabilirsiniz.⤵️
https://youtu.be/5uZ9N4R1B10?si=XNGWL3dK2kZRq0_N
📑https://www.sci.news/genetics/neanderthal-progesterone-gene-08478.html
📄https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/32437543/
Ilk kaynak X: Pusat Sağyürek
1 ve 2. Görsel: Ege Han Paleo AI🤖
3. Görsel: Instagram, cole.labrant🤱🏼
